Volwassenenschaamte als kracht

Ik weet hoe ik mijn leven moet leiden!?

Als volwassen mens weet je toch hoe je je leven moet leiden? Maar wat als dat even niet zo blijkt te zijn? Mijn leraar gebruikte de term ‘volwassenenschaamte’ voor het gevoel wat dan op kan komen. Hij doelde op de schaamte die op komt, als je je helemaal niet goed voelt over je leven, terwijl je vindt dat je je wel goed zou moeten voelen.

Verborgen volwassenschaamte

Met de vraag ‘Hoe gaat het?’, wordt in onze postmoderne cultuur vaak bedoeld ‘hoe voel je je over je leven?’. Meestal is het antwoord ‘goed’. Het woord wordt vaak uitgesproken met een intonatie van geruststelling. Vaak lijkt het antwoord vooral bedoeld te zijn als een soort geruststelling dat er niets ernstigs aan de hand is. In de trant van: ‘Ik red me wel en ben niet geinteresseerd in je bemoeienis’; ‘laat me maar met rust en vertel wat er te zeggen valt’.

Afsluiten en wegmoffelen

En met dit gedrag verhullen we de schaamte dat het niet lukt. Maar erger nog, we sluiten ons af voor onze twijfels en gaan zwijgen over wat er zich werkelijk in ons afspeelt. Omdat de gedachte dat er ‘met mij iets mis is’ ondragelijk is, gaan mensen hun gevoelens van onvrede steeds verder weg te stoppen. En hard werken, meer vertier zoeken en wat meer drinken of jezelf verdoven achter de TV helpt daarbij. En daarmee raken we de toegang tot ons leven kwijt.

De opmaak van mijn buitenkant

Dat is een manier van leven waarin mensen hun kwestbaarheid verbergen, niet alleen voor de ander maar ook voor jezelf. Ik ken de houding van ‘Ik vind dat het me goed moet gaan en daarom straal ik uit dat het me goed gaat.’ En zo kan ik ook voor de spiegel staan om te kijken of mijn uiterlijk voldoet aan deze maatstaf.

Je bent toch opgevoed?

We zijn toch opgevoed tot volwassene opdat van ons verwacht mag worden dat we het leven op bevredigende wijze kunnen inrichten? Dit zit er zo diep in, dat we geloven dat er iets mis moet zijn gegaan, als de praktijk anders uitwijst. We moeten ons vandaag goed voelen, zo niet, dan zit er iets grondig fout. En soms willen we onze ouders daarbij ook niet teleurstellen. Zij hebben meestal erg hun best gedaan en veel, soms te veel, gegeven.

De omstandigheden maken het allemaal begrijpelijk

Er kan een moment komen dat we moeten erkennen dat het allemaal niet zo is als we willen. Maar dan kan ‘mopperen’ en ‘de moeilijkheden bespreken’ de uitlaatklep en oplossing lijken. Waarom voel je je niet goed. Ja natuurlijk omdat …… en er zijn altijd zaken te vinden. Het werk, de relatie enz enz. En de uitwisseling daar over is een soort symptoombestrijding zonder dat werkelijk naar binnen gegaan wordt.

De wijsheidstradities melden iets anders

In de westerse cultuur, waarin het verantwoordelijke individu in de maakbaarheid van het leven leeft, is het logisch dat we denken dat wij ‘het verkeerd gedaan’ hebben als het leven niet biedt wat we er van verwacht hadden. Maar waarom bestaan er dan vele tradities van duizenden jaren die bezig zijn met de vraag hoe we als mens gelukkig kunnen worden? Of kan de psycholoog dat wel even vervangen?

Je intuïtie verwijst naar je potentie en je mogelijkheden

Volwassenschaamte kan ook de voedingsbodem zijn, om te constateren dat je je schaamt omdat je nog niet bent, wie je zou kunnen worden. Wow, je bent niet onverschillig geworden voor je mogelijkheden! Je schaamte is dan niet alleen een gevoel waarvan je kleiner wordt, maar een intuitie die je iets te zeggen heeft. Je schaamte is productief en vertelt je dat je leven je meer te bieden heeft. Schaamte verwijst dan niet naar je onvermogen, maar naar je potentie. Je kijkt niet vanuit een ‘pathologisch’ perspectief, maar vanuit een ‘ontwikkelingsperspectief’.

‘Bewust onbekwaam zijn’ is een volgend ontwikkelingsniveau

Dat is ‘het’ uitgelezen moment om je ontwikkeling ter hand te nemen. Je hebt het bewustzijnsnivau van ‘bewust onbekwaam zijn’ bereikt. En dat is geen zwaktebod, maar een realistisch en moedig perspectief. Je neemt de ‘gok’ dat je voorbij je frustratie en onvermogen kunt komen. Dank je wel als je daar bent aangekomen!

Beter begin bij goed

Ik heb zelf lang getwijfeld voordat ik mijn ontwikkeling ter hand nam, toen ik in mijn ‘volwassenenschaamte’ terecht kwam. Ik vond dat, als ik mijn ontwikkeling ter hand nam, ik erkende dat er iets mis met we was. En dat wilde ik niet.
Maar vanuit een ontwikkelingsperspectief hoeft dat gelukkig ook niet. Vanuit dat perspectief kun je open en eerlijk onderkennen hoe je leven nu werkt: je weet het vaak niet. En dat geeft de mogelijkheid om op weg te gaan. Er is niets verkeerd gegaan. Het is zoals het is. En waarom zou dat niet ‘goed’, of in ieder geval voor nu even ‘goed genoeg’ genoemd mogen worden. Zeker als er altijd meer mogelijk is.

Benut de Opening die er is

Voel je je aangemoedigd je ontwikkeling ter hand te nemen? Dan is er wellicht nu een Opening in je. Daarom heet de eerste training van ons curriculum ook ‘de Opening.

5 gedachten over “Volwassenenschaamte als kracht

  1. Lieve Mauk, Mooi stuk!!
    Ik las een stukje over schaamte wat helemaal aansluit bij hoe jij er zo mooi over schrijft.

    ” Door je zelfveroordeling, het sluiten van je hartskwaliteit en de vervreemding die in jou op gang wordt gebracht, voel je je ‘ongeschikt’ en heb je gevoelsmatig geen recht van bestaan. Hierdoor ontstaat het gevoel van ” Schaamte”, het gevoel dat je niet mag zijn wie je bent en dat je er in wezen ‘ niet mag zijn’. Bij het ervaren van ” Schaamte” wil je zo min mogelijk ruimte innemen, het liefst wil je verdwijnen. Je vindt het moeilijk om met jezelf te ‘moeten leven’. Toch is dit onaangename gevoel een grote katalysator van de relatie met jezelf en de wereld. Het zet je in beweging om de zin van je bestaan terug te vinden en het gevoel over je bestaansrecht te herstellen.” Mooi toch? Het komt uit “Het ontwaken van je dertien artskwaliteiten” geschreven door Gabriela en Reint Gaastra-Levin. Ik lees veel in hun boeken en het inspireert mij heel erg.

  2. Fijne reminder voor hoe schaamte ook de motor is voor wie je wilt zijn. Zodat ik het weer kan omarmen en verkennen. En een mooi pleidooi tegen de onverschilligheid en het beperkende dogma Succes-is-een-keuze. Omarmen en overstijgen, toch? 😉

  3. Inderdaad Mauk, zo is het. Zoals je zegt: “Je schaamte is dan niet alleen een gevoel waarvan je kleiner wordt, maar een intuitie die je iets te zeggen heeft. Je schaamte is productief en vertelt je dat je leven je meer te bieden heeft.” Ik ervaar regelmatig een warm, wringend gevoel in mijn hartgebied. Erg ongemakkelijk. Er zit een ‘potverdorie het is nog niet los daar’ in mij hierover. En er zit ook een ‘weten’ over dat dit gebied zich aan het openen is. En niet weet hoe dat moet. Het gebeurt gewoon, alsof het een deur is die niet weet of ie open of dicht moet soms. En daarbij een gevoel van ‘Shit, ik moet dit toch kunnen en weet dit allang!’ – soort van schaamte en oordeel. En steeds weer het onderzoek naar ‘Hee, wat heeft mij dat te vertellen, en wat doet dat met mijn systeem?’. Onderzoek onderzoek onderzoek, zonder hard werken. Van schaamte naar nieuwsgierigheid. Dankjewel!

  4. Wauw wat een prachtige uitleg hoe schaamte vanuit ontwikkelingsperspectief je bewust maakt van mogelijkheden. En ja de Opening is bij uitstek een driedaagse om die mogelijkheden te ontdekken en onderzoeken.
    Ontwikkeling gaat altijd door
    Dankjewel Mauk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *