Populisme misbruikt postmodern bewustzijn

Populisme en relativisme

Brexiteers en Trumpianen verzetten zich fel  tegen het elitaire karakter van het positief emancipatoire postmodernisme. Tegelijkertijd maken ze grof gebruik van een ander aspect van het postmodernisme: Het uit de hand gelopen relativisme ten aanzien van ‘goed’ en ‘waar’. En dat ten behoeve van de eigen agenda.

Post Truth

We leven in een ‘post-truth’ samenleving, die door mensen die heel goed weten wat ze willen misbruikt wordt. Of het nu de ontkenning van de holocaust is door een bisschop die vanuit zijn traditionele bewustzijnsniveau heel goed weet wat hij voor ‘waar’ wil slijten, of om  het diskwalificatie van ‘feiten’ in het algemeen, ten behoeve van de eigen agenda.

Onze postmoderne broncode

Je kunt als weldenkende burger menen dat je niet vatbaar bent om beïnvloed te worden door excessen van postmodernisme. Dat waag ik te betwijfelen. Je wordt alleen minder vatbaar voor steeds verder uitdijende postmoderne tegenstijdige verdwazingen, als je voor jezelf de broncode van het postmodernisme weet te kraken.

Twee critici

Charles Taylor schreef in 1991 zijn bekende ‘De Malaise van de Moderniteit’. Eigenlijk is het een kritiek op een uit de hand gelopen postmodernisme. Nog steeds erg lezenswaardig.

Een citaat:
“Het feit dat omhelzing van autheticiteit de vorm van een soort relativisme aanneemt , betekent (…) dat het taboe is welk zedelijk ideaal ook maar krachtig te verdedigen. (….) Dit betekent dat (….) hun standpunt iets bevat wat tegenstrijdig is, aangezien het relativisme wordt aangedreven door een moreel ideaal.” 1)

Ken Wilber schreef een handzame analyse van de relatie tussen de opkomst van Trump en de beperkingen van het postmoderne bewustzijn. ‘Trump and a Post-truth world’

En citaat:
“Even science itself was held to be no more true than poetry. There simply was no difference between fact and fiction, news and novels, data and fantasies. In short, there was “no truth”  anywhere.” 2)

‘Ik’ of ‘wij’ is alles

In een extreem postmodern standpunt is alleen de eigen interpretatie relevant: Perceptie is alles. Dat impliceert een volledige desinteresse voor enige ‘waarde’ die boven de individuele subjectiviteit uitgaat, tenzij medestanders gevonden worden die dezelfde gevoelens en gedachtes exploiteren: Intersubjectivisme en Identiteitspolitiek. En zo eindigt een initieel bevrijdend postmodernisme in een ‘wij’ tegen ‘zij’ – bewustzijn. (Zij ‘de elite’, zij in ‘Europa’, ‘de Oost-Europeanen’, etc.). Mensen die zelf makkelijk te misleiden zijn omdat het checken van de realiteit geen interesse wekt.

Het openen van hart en geest

Persoonlijke en spirituele ontwikkeling dient wat mij betreft te gaan om het doorzien van de voorkeurs-identificaties van het ego. Daardoor wordt het mogelijk om te zoeken naar wat ‘goed’, ‘waar’ en ‘schoon’ is. Dit voorbij de subjectieve waarneming daarvan. Persoonlijke en spirituele ontwikkeling heropenen het individu voor een contact met de wijdere context vanuit hart en geest. Het is geen middel om telkens dieper in je navel te kijken en daardoor elk contact met iets groters dan het narcistische ‘ik’ te verliezen.

Spontane compassie en verantwoordelijkheid

Dit contact met de wijdere context is geen goedwillend liberaal (ik ben mijn gedachtes) of postmodern (ik ben mijn gevoelens en relaties) individualisme. Daarom zijn wetenschap en spiritualiteit verwante domeinen, die ‘manieren van zijn’ initiëren, die een spontane betrokkenheid, compassie en verantwoordelijkheid oproepen.

Checklist

Zelfhulp bij het kraken van je postmoderne broncode

Postmodern niveau van bewustzijn          Integraal  niveau van bewustzijn

Relativistisch t.a.v. ‘goed’ en ‘waar’               Zo ‘waar’, ‘goed’ en ‘schoon’ mogelijk.

Deconstructief. t.a.v. elk begrip                       Reconstructief t.a.v.  ethiek, moraal, wetenschap
en kunst

Pluralistisch: Elk perspectief vanuit              Bewust het beste, wijste perspectief zoeken.
Elke cultuur is even goed                                   Kritiek op andere culturen mogelijk.

Anti-hiërarchisch en daarin hiërarchisch    Hiërarchie aanbrengen ten behoeve van iets

‘Waar’ en ‘goed’ zijn (inter-)subjectief         De beste verwijzingen naar de realiteit zoeken

Perceptie is de realiteit                                       Perceptie is een goede of slechte verwijzing

Ik ben mijn voorkeursinterpretatie en         Ik ben een onvervreemdbaar
mijn perspectief.                                                   inherent onderdeel van het leven

Authentiek = mijn gedachtes en                    Authentiek = inbrengen wat voorbij mijn
gevoelens uiten: Gevoelige zelf >                  ego-identiteit, ‘goed’, ‘waar’ en ‘schoon’ is

Oneerlijk = niet zeggen wat ik voel              Oneerlijk = mijn hogere aspiratie verloochenen
en denk

Ieder mens is gelijk                                              Ieder mens heeft een eigen plek

Mensen hebben een intrinsiek                       Excelleren vereist voeding, uitdaging
motivatie die vanzelf bovenkomt.                training, vaardigheden en kennis.
De rest is dwang.

Als ik niet als gelijke gezien wordt                Leiderschap vanuit de plek die je
ben ik buitengesloten en                                  inneemt als participant en
slachtoffer van discriminatie                          medespeler en creator

Positieve discriminatie omdat                      Mensen bekrachtigen vanuit de
iedereen gelijk is                                                 plek die zij nu innemen

Politiek correct                                                    Kaders die mogelijkheden scheppen en uitdagen

In strijd t.a.v. elk bewustzijn                         Elk niveau van bewustzijn heeft iets relevants
dat niet iedereen ‘respecteert’                    afhankelijk van de opgave die voor ligt

1.) Charles Taylor. ‘De malaise van de moderniteit’ Kok Agora / Pelckmans. 1994.  p. 29, 30.

2.) Ken Wilber. ‘Trump and the Post-Truth World’ Shambhala. 2017 p. 6.
(Zie voor korte inhoud >)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *